, ,

Hartcoherentie: niet alleen voor op wedstrijd

Ik krijg regelmatig e-mails van ruiters die problemen hebben met hun paard op wedstrijd. Het paard wordt bijvoorbeeld te heet of sluit zich juist helemaal af, waardoor de hulpen niet meer doorkomen. Vaak wordt daar dan de opmerking bij geplaatst dat de ruiter zelf eigenlijk geen last van spanning denkt te hebben. Met andere woorden, de ruiter veroorzaakt niet het probleem.

Maar is dat wel zo en kunnen wij ruiters dat nu zo goed van onszelf inschatten? Herinner je je nog de aflevering met Joyce Heuitink waarin Joyce vertelde dat ze het helemaal niet door had dat ze zo veel spanning had als ze op haar sensibele merrie stapte? En ja, als een professionele ruiter zoals Joyce dat al niet door heeft, wat zegt dat dan over ons?

Natuurlijk zijn er ook ruiters die zelf heel goed weten dat ze een probleem met spanning hebben. Als spontaan het angstzweet uitbreekt bij de gedachte aan een wedstrijd, je drie keer naar de wc moet voordat je moet starten, je je serieus afvraagt waarom je op wedstrijd bent en na de proef geen idee meer hebt van wat je hebt uitgespookt in de ring… ja, dan heb je te veel spanning.

voorlezen
Foto: Practical Horseman

Een kleine beetje gespannen?
Maar het kan natuurlijk ook zo zijn dat je spanning zich veel minder duidelijk openbaart, maar dat je paard het wel heel duidelijk merkt. Wat dacht je van dat je door de spanning iets minder soepel in je lichaam wordt en je gewrichten iets vast zet? Op zo’n moment geef je je hulpen op een iets andere wijze, wat voor je paard heel verwarrend kan zijn en wat tot spanning bij je paard kan leiden. Het ene paard zal op die spanning te heet worden, terwijl een ander paard zich misschien juist afsluit en je hulpen gaat negeren.

Dat zijn vaak de situaties waarbij ruiters zelf het idee hebben dat ze geen last hebben van spanning, maar hun paard wel. En ik moet eerlijk toegeven dat ik zelf ook tot die categorie behoorde. Mijn paard sloot zich af op wedstrijd en ik maar denken dat ik ontspannen was, terwijl er toch achteraf gezien gerust wel wat signalen waren waardoor ik nu weet dat ik niet ontspannen was…

Het kan ook zo zijn dat ook al verloopt de communicatie iets minder soepel, je het nog niet zo erg merkt omdat de afstemming tussen jou en je paard ook nog niet zo scherp is. Maar des te hoger het niveau, des te meer je je paard geleerd hebt om snel te reageren op kleinere hulpen.

Je kunt je voorstellen dat kleine veranderingen in je lichaam door spanning dan ook sneller door je paard wordt opgemerkt. Had je misschien tot en met de M weinig last, merk je dat je vanaf de klasse Z communicatieproblemen begint te krijgen. Of als je bijvoorbeeld begint aan de wissels en de series, wanneer het nog meer aankomt op een nauwe afstemming tussen jou en je paard.

isabell
…of als je op de Olympische Spelen moet rijden (foto: Dressage-news)

Niet alleen een probleem op wedstrijd
Het is in ieder geval heel belangrijk dat je van jezelf doorhebt wanneer je te veel spanning krijgt en minstens zo belangrijk, dat je hier ook iets aan kunt doen. Vaak leggen we hierbij de nadruk op de wedstrijdsituatie, maar ook thuis in de training speelt spanning een rol. Denk maar aan de situatie dat je een oefening aan het rijden bent waar je moeite mee hebt of zelfs tegenop ziet.

Ik weet van mezelf dat ik bijvoorbeeld verkramp op het moment dat ik iets moet doen wat ik lastig vind. Zo heb ik een tijd een ‘issue’ gehad met galop aanspringen. Mijn paard drukte zich in de overgang iets te veel op en ik had moeite om hem over de rug te houden. En hoe meer ik die overgang oefende, des te slechter het ging.

Maar wat ging er nu mis? Ik wist dat ik moeite had met die overgang en al voordat ik de hulp voor galop gaf, zette ik mezelf al een beetje schrap. Je kunt je natuurlijk bedenken dat dan bij voorbaat elke overgang naar galop al mislukt was door mijn inwerking.

Hartcoherentie
Nu hebben we op Paard&Lifestyle al vaker aandacht besteed aan spanning en hoe je hier mee om moet gaan. Zo heeft Malene er al verschillende blogs over geschreven. Maar er is één methode tegen spanning waar we het nog niet eerder over hebben gehad en dat is hartcoherentie.

Bij hartcoherentie wordt, in plaats van dat je de focus legt op je gedachten om jezelf meer te ontspannen, het proces omgedraaid en wordt de focus eerst gelegd op je lijf. Hoe meer regelmaat er in je hartslag zit, des te meer balans je in jouw lijf hebt. Je verliest je gevoel niet tijdens het sporten, ook al neemt de mentale druk toe. Er wordt niet alleen gekeken naar hoe hoog je hartslag is, maar meer naar of de curve van je hartslag golvend en gelijkmatig is.

Dit kun je zien doordat er een sensor aan je oor wordt bevestigd en je hartritme op een monitor wordt getoond. Het fijne aan de methode is, is dat het ook direct meetbaar is en wetenschappelijk onderbouwd is. Er is dus niets ‘zweverigs’ aan. En dat is fijn, want er zijn al genoeg zweverige praktijken in de paardensport. 😉

hartcoherentie

Wat kun je met hartcoherentie?
Hartcoherentie bestaat al langer en wordt al veel in het bedrijfsleven en in de medische wereld toegepast, maar ook in de paardensport begint hartcoherentie langzaam aan terrein te winnen. Zo past psycholoog Mariska Hasselaar hartcoherentie veel toe bij ruiters.

Volgens Mariska (foto rechtsonder) helpt hartcoherentie om soepel te blijven in je lichaam en wordt je coördinatie en fijne motoriek verbeterd, zowel thuis in de training als op wedstrijd.

10397982_729473717090833_5148215901806614943_n“Het blijkt dat een gelijkmatige hartslag een positief effect heeft op je reactievermogen, dat je helderder kunt denken en je je beter kunt concentreren. Dat maakt hartcoherentie voor een sport als de paardensport, wat voor een heel groot deel mentaal is, heel interessant,” vertelt Mariska.

Mariska heeft bij ruiters al grote veranderingen gezien door hartcoherentie. “Ik krijg veel ruiters die tijdens de proef niet meer goed kunnen blijven nadenken en vaak helemaal uitgeput zijn na een proef van zes minuten, terwijl ze thuis de conditie hebben om meerdere paarden op een dag te kunnen trainen. Door hartcoherentie doorbreek je dat patroon, waardoor ruiters veel meer plezier kunnen beleven aan het rijden van wedstrijden.”

“Maar ik help ook ruiters die bijvoorbeeld angstig zijn geworden, doordat ze een vervelende val hebben meegemaakt. Hartcoherentie zorgt ervoor dat je rustiger kunt blijven en je zelfvertrouwen weer terugkrijgt.”

Het vergt wel enige oefening voordat je je ademhaling en hartritme goed kunt sturen. “Meestal duurt het wel een paar weken voordat iemand zijn hartritme echt onder controle heeft. Gelukkig kun je het bijna overal wel even oefenen, bijvoorbeeld als je in de auto zit. Ik raad mensen altijd aan om te tellen hoe lang hun ademhaling is en dat men dan probeert dat het inademen en uitademen even lang duurt,” aldus Mariska.

jolanda
Jolanda, zus van Mariska, scoorde door hartcoherentie aanzienlijk hoger in de Grand Prix

Als je hartcoherentie goed beheerst, kun je dat in verschillende situaties toepassen en niet alleen als je de wedstrijdring in gaat. Je kunt het ook thuis in de training toepassen, bijvoorbeeld al voordat je op je paard stapt of als een oefening mislukt.

Frustraties tijdens het paardrijden staat in de weg van ontwikkeling en leren. Het doel met hartcoherentie is soepel te blijven, maar wel scherp gefocust zijn. Door de balans in het hartritme kun je blijven nadenken en verval je niet in emotie.

Kende jij hartcoherentie al? En heb jij het van jezelf door als je spanning hebt?

1 antwoord
  1. Judith
    Judith zegt:

    Afgelopen september reed ik,een proef in een voor ons nieuwe binnenbak. Het was een beetje rommelig en onrustig in en om de bak en daar raakt mijn arabiertje nog gespannener van dan we al zijn met een wedstrijd. Gevolg was dat ik op een bloedhete stoomtrein aan het overleven was in de proef. Het aha-moment kwam bij de diagonaal. Toen ik bijna in de hoek was gereden bonsde mijn hart luid en duidelijk in mijn oren en besefte ik dat ik al mijn spanning en wantrouwen zo doorgaf aan mijn paard. Ik kan zijn hartslag voelen door mijn zadel dus andersom kan hij mij ook voelen.
    We hebben een paar maanden wedstrijdrust genomen en zijn onlangs weer gestart. Het gaat beter, weet nu wat ik er aan kan doen en nog denk ik wel eens: is dit nou echt zo leuk?! Maar als ik dan merk hoe goed hij zijn best voor mij wil doen ondanks onze spanning ben ik best trots en groeien we samen verder.

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *