Q&A: Moeite met ontspanning bij mijn sensibele ruin. Aanzitten of afblijven?

We kregen de volgende vraag: “Mijn paard is heel sensibel en heel snel gespannen. Ik heb moeite om verbinding en ontspanning te krijgen. Ik ben dan soms geneigd om te veel van hem ‘af te blijven,’ maar dan wordt hij ook nog eens kijkerig. Als ik wel meer aan hem rijdt en hem in de wedstrijdhouding rijdt, krijg ik wel verbinding, maar ook dan komt er weer te veel spanning en te veel druk. Vooral in de draf drukt hij dan zijn rug weg. De galop gaat wel fijner, maar eigen is er zelden echt ontspanning, zeker op vreemd terrein niet.”

maleneMalene Nootenboom antwoordt:

“Je omschrijft twee problemen namelijk dat je paard te veel spanning heeft en dat je moeite hebt om verbinding te krijgen. Echter, door de spanning kun je ook geen goede verbinding krijgen, dus het is van belang om je daar eerst op te richten.

Nu is het zo dat het heel lastig kan zijn om met een sensibel de rust en ontspanning te vinden. Je moet leren om je paard vertrouwen te geven zodat je paard jouw leert vertrouwen en met kleine hulpen kunt werken.

Carl Hester
Een mooi voorbeeld vond ik de clinic die Carl Hester gaf tijdens de hengstenkeuring in Den Bosch vorig jaar. Tijdens de clinic bereed hij voor de gelegenheid de hengst Chippendale van Van Olst. Hij liet zien dat je een sensibel en heet paard juist met been moet rijden. Hij stelde: een paard wat onder je uit loopt rijd je met been en een paard wat niet voorruit te branden is rij je met zo min mogelijk been.

Alle toeschouwers moesten er even over nadenken (en vertalen), maar de conclusie was er zeker. Een sensibel paard moet je desensibiliseren en een traag paard moet je scherp maken.

“Een sensibel paard moet je desensibiliseren en een traag paard moet je scherp maken.”

carl
Carl Hester met Chippendale tijdens de dressuuravond van de Hengstenkeuring in 2014. Foto: le-fotografie

Andrew McLean
Andrew McClean (foto) heeft ook hiernaar wetenschappelijk onderzoek gedaan. Één van zijn conclusies is dat wanneer je bij een traag paard been geeft, zal het paard op dit gevoel (de drukkende beenhulp) afstompen.

andrew mcleanRuiters met een wat trager paard zullen dit waarschijnlijk kunnen beamen. Ditzelfde geldt voor veel teugeldruk. Rijden met constant teveel druk op de teugels maakt dat je paard weinig tot geen reactie meer geeft op de vragende of sturende teugelhulpen.

Andersom geldt dit ook. Wanneer je doodstil met je paard meegaat met de beweging zal je paard een schrikreactie geven wanneer er een plotselinge of misschien zelfs wel een te grote hulp gegeven wordt.

Wanneer je dit bij een wat trager paard doet zal het wellicht door de hulp geattendeerd worden, maar wanneer je dit bij een sensibel paard doet zal het zich wezenloos schrikken.

Makkelijk gezegd natuurlijk, maar hoe ga je nu aan de slag met een sensibel en snel gespannen paard?

Cheeminee
Zelf is mijn eigen paard, Cheeminee, een bijzondere. Zo lenig als kat, zo vlug als water en zo scherp als een havik. De perfecte combinatie om mee op een druk concoursterrein te rijden dus..!

Wanneer ik mijn been aanlegde kreeg ik vaak een veel te vlugge reactie en spoten we met mach 3 door de baan heen en moest ik vanuit de stap aangalopperen, dan volgde er een serie bokken om de spanning kwijt te raken. Zo lag ik er eens naast zonder dat het me opgevallen was. Ja, toen ik op de grond lag en bedacht hoe ik daar toch gekomen was. Zo vlug, zo sensibel en zo verraderlijk.

De fout die ik maakte was dat ik eraf ging blijven. Been afsteken en geen verbinding met de mond. Hierdoor ging ik automatisch gespannen zitten, waardoor ik niet fijn meer mee kon komen in de beweging en ik dus in alles het nakijken had. Man, wat gingen we soms hard!

chee

Nu wil het dat ik door tijdgebrek ook eigenlijk te weinig tijd had om echt in dit paard te investeren. Gelukkig vond ik iemand die hem tijdelijk wilde rijden en uitbrengen. Zij had een stuk minder ervaring, wilde niet alles perfect hebben, wilde leren en was erg onbevangen. Zodoende was de combi voor mij perfect. Ik kon allerlei nieuwe ideeën en oefeningen op deze combi uit proberen, zowel rijtechnisch als in het mentale stuk ondersteuning geven en mijn paard werd toch doorgereden.

Twee rijtechnische puntjes die deze amazone beter moest leren beheersen waren de wijze van rijden met been en de teugelwerking. Ze had plakbenen en had wat moeite om los te laten. En zoals de theorie en de wetenschap bewijst… het paard desensibiliseerde op de beendruk en teugeldruk. Hij accepteerde het been meer en meer en je kon een ophouding maken zonder dat hij een directe schrikreactie gaf.

Inmiddels heb ik zelf het paard weer in training en heb ik van deze twee punten wel profijt. Dit stukje was bij het paard wel iets doorgeslagen waardoor ik hem juist weer scherper moest gaan maken en het paard meer op eigen benen moest laten lopen en de teugeldruk die hij nu graag wilde hebben, weer moest verminderen. Maar hij reageerde nu minder heftig op mijn hulpen dan voorheen.

Meer aan je paard zitten
Wanneer je dit zelf moet doen is dit thuis al een hele lastige. Je moet volop de controle hebben over je eigen handelen en heel bewust gaan trainen.

Je moet als het ware meer aan je paard gaan zitten. Dat is een lastige die vooral op de juiste manier goed opgevat moet worden. Ik wil hiermee niet zeggen dat je je paard met hand en been volop druk moet geven.

Dit ‘meer aan je paard zitten’ kun je doen door in je training te zorgen voor veel overgangen, tempowisselingen en figuren. Alex en Diederik van Silfhout leggen uit dat zij met de sensibele en hete Arlando altijd in een heel rustig tempo beginnen. Ze joggen het paard als het ware onder zijn tempo los.

qamalene2
Diederik van Silfhout met Arlando NH N.O.P. Foto: le-fotografie

Zelf heb ik dit ook een aantal keer kunnen gebruiken bij trainingspaarden. Door in een heel rustig tempo de warming-up te doen leert het paard de rust te bewaren onder de ruiter. Ik begin dan met grote voltes en van hand veranderen en wissel het vervolgens af met slangevoltes en wat kleinere voltes.

Vervolgens ga je dan vanuit dit langzame tempo klein schakelen. Je leert hierbij het paard als het ware wachten op de beenhulp en komt dan klein met je been in om wat naar voren te rijden. Zodra je reactie hebt, haal je de hulp weer rustig weg en rem je met zit en ondersteunende hand af. Door dit vervolgens in de figuren te gaan toepassen leert je paard keer op keer te wachten en dat zijn reactie op de hulp op een normale manier kan.

In galop zou ik wel in eerste instantie goed naar voren rijden. Eerst goed in de sprong en vervolgens weer af laten remmen. Probeer je paard zachtjes met je been te ondersteunen in de galopsprong. Door vervolgens een volte te verkleinen en daarbij wat in tempo terug te rijden en weer te vergroten en wat naar voren te rijden kun je hier ook met de been-, zit- en teugelhulpen gaan ‘spelen’.

Om hierin het ritme te bewaren kun je mee gaan tellen of een geluidje hangen aan de galopsprong. Wanneer je dan in tempo terug rijdt, moet het ritme van de sprong gelijk blijven. Dus opnieuw een combi van been-, teugel- en zithulpen.

qamalene1
Foto: Your Horse

In de stap kun je het paard ook wachtoefeningen laten doen. Zeker bij eentje die snel afgeleid is of schrikkerig. Ga op plekken waar het paard schrikt die reactie doorbreken door juist daar een oefening of overgang te gaan rijden.

Laat het paard wachten in de stap, naar bijna halt en stap vervolgens weer naar voren. Ook dit is een samenspel tussen alle verschillende hulpen. Het draaien van een volte 10 meter wanneer je paard de aandacht bij je verliest en dit rustig blijven herhalen tot je de aandacht weer hebt, kan ook fijn bijdragen aan meer focus van het paard op jou.

Wissel je training af, wissel haast extreem de hand af, dus van hand veranderen, door linksomkeert, rechtsomkeert, gevolgd door een volte 10 meter en gelijk door een S van hand veranderen en dat aan de andere kant weer opnieuw.

Doe dit in het rustige tempo en haal je hulp weg als de reactie er is die je wilt maar blijf de hulp (meeverend) aanhouden wanneer de reactie uitblijft en haal je paard uit zijn reactie door precies wat anders te gaan doen dan hij verwacht.

Wanneer je dit thuis fijn voor elkaar hebt kun je dit ook gaan toepassen in je rijden op vreemd terrein (ga oefenen) en vervolgens in je losrijden!

Succes!

Hoe ga jij om met een paard dat snel gespannen wordt? Deel je ervaringen en tips!

3 antwoorden
  1. Simone
    Simone zegt:

    Jaren geleden toen mijn paard jong was had ik ook dit probleem. Tijdens een stage met een event trainer uit Australie heb ik geleerd dat het probleem van mijn handen en teugeldruk kwam. Omdat mijn paard zo rende en moeilijk m’n beendruk accepteerde hield ik m’n paard alleen met m’n teugels vast om hem bij me te houden. De trainer heeft mij voorgesteld om los te rijden met lange teugels, ik dacht dat hij gek was……. Maar ik heb alles wat ik tot nu toe geleerd had opzij gezet (been en teugel druk) en ik ben met m’n paard gaan draven met lange teugels en zelfs galoperen. En ja hoor, de aller eerste keer ging het al perfect. Het probleem was dat m’n paard die teugeldruk niet fijn vond en alles wat hij daar tegen had uitgevonden was te vluchten en te gaan rennen. Sinds die dag rijd ik m’n paarden los met lange teugels en na een kwartier/ 20mn pak ik langzaam en rustig m’n teugels op en omdat m’n paard lekker ontspannen is komt het makelijker op de hand. Dit doe ik zelfs met het losrijden voor de wedstrijden en het werkt, je moet het allen durven te doen en vertrouwen hebben in je paard.

    Beantwoorden
  2. thea kramer
    thea kramer zegt:

    De basis gedachte bij mij is altijd geweest dat je ontspanning moet aanbieden. Ouderwets sluit, kuit en ontspan. Ontspanning die afgedwongen is (door vast te houden) is geen ontspanning . Dat is een leuk “plaatje”omdat je paard in de gaten heeft waar je naar toe wilt. Ontspanning is “echt”als het aangeboden wordt.Is de ruiter niet ontspannen dan zal dat met het paard ook moeilijk gaan.Ontspanning door toestaan (in de hand)

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *