Tong uit de mond – deel 1

Een paard dat zijn tong uit de mond steekt is een vaak voorkomend probleem waarmee mensen mij benaderen met betrekking tot mijn werk met bitfitten. Vooral bij de paarden die al van jongs af aan een tongprobleem hebben, of de paarden die al jaren de tong uit de mond doen, weet ik dan “dit wordt lastig”.

Een percentage van deze paarden knapt meteen zienderogen op met een passend bit. Voor mij is dit de makkelijkste oplossing, maar meestal ligt er meer aan ten grondslag. Als je het artikel ‘Help een tongprobleem‘ uit Bit nr. 212 uit 2013 hebt gelezen, waarbij ik mijn visie over dit onderwerp heb gegeven samen met jurylid Eddy de Wolf van Westerrode en fysiotherapeut Marleen Noordhof, weet je dat er meer bij komt kijken om een tongprobleem op te lossen.

tongprobleem
Foto: Veronica Merlin

Toen ik een paard kon kopen met een, je raad het al, tongprobleem, twijfelde ik geen moment. Om meer te leren heb je tenslotte een leerpaard nodig. Omdat het zo’n complex probleem is en meerdere ruiters hier mee kampen, leek het mij leuk om jullie mee te nemen in het proces om het tongprobleem aan te pakken.

Ik zal ingaan op wat er allemaal speelt en welke stappen ik neem om het probleem op te lossen. Heb ik de illusie dit tongprobleem geheel te kunnen oplossen? Dat weet ik nu nog lang niet, maar ik hoop het wel te kunnen verbeteren. Één ding is zeker, het wordt een lang proces.

Anatomie
Allereerst een stukje anatomie. De tong van het paard zit vast via een constructie van kleine botjes die we de tongbeentjes noemen. Deze tongbeentjes zijn via kleine spiertjes verbonden met het kaakgewricht, maar nog belangrijker en onderschat, is de rechtstreekse verbinding van het tongbeen met de hals en borstspier.

Als je paard moeite heeft met het gebruiken van de bovenlijn, en dus eigenlijk de onderlijn gebruikt (onderhals uitdrukken, rug holtrekken), dan heeft dat direct invloed op de tong. Het bol kunnen maken van de rug van het paard is noodzakelijk voor een rustige tong.

Zo kunnen alle factoren die het correct bewegen van een paard belemmeren, meewerken in een tongprobleem. Denk aan blessures, slecht passende zadels, spierproblemen, hoefproblemen, tandproblemen, wervelblokkades. Vaak hoor je ook dat een tongprobleem is ontstaan na een blessure in het lichaam. Zodoende moet je ook heel veel dingen aanpakken en testen om te komen bij de kern van het probleem.

Het praktijkgeval
Het paard dat ik heb gekocht, is de 15-jarige Paardensymmetrie’s T.O.D (PT) en heeft voorheen ooit eens ZZ-licht gelopen. Hij wordt nu al enkele jaren niet meer zo fanatiek gereden en heeft bij de vorige eigenaar eigenlijk altijd al zijn tong iets naar buiten gedaan. Hij moet altijd even warmdraaien voordat hij lekker loopt. Verder een gezond paard, loopt rad, weinig gebreken gehad, altijd super thuis gehad. Gewoon een paard als velen.

Wat viel mij op? Al de eerste dag dat ik PT aan de longe liet lopen was te merken dat hij niet graag liep en inderdaad echt moest warmdraaien om beter te kunnen gaan bewegen. Zijn bewegingen waren niet ruim, maar zoals ik het altijd noem ‘als een naaimachine’. Dit zie ik bij veel paarden. De schouderbeweging was meer omhoog en een verticale beweging dan een horizontale.

PT laat de tong voornamelijk rechts uit de mond hangen. Het eerst zichtbare probleem voor mijn oog was de linkerschouder: die bracht hij nog minder naar voren dan de rechter. In stap van voren zag je dat het linker voorbeen ook meer over de buitenkant van de hoef wil wegrollen dan rechtdoor. De lange tenen beletten dit.

Een nog duidelijkere test was een klein sprongetje over een caveletti. Ondanks dat PT in de linkergalop over het sprongetje ging, landde hij als eerste op zijn rechtervoorbeen. Het rechterbeen compenseert dus een probleem links. Uiteindelijk zal dit schade en slijtage geven op het rechtervoorbeen.

Laten we de foto bekijken van de eerste week voor alle veranderingen:

tong uit de mond

Wat valt op? Kijk goed naar de onderkant van de hals waar veel bespiering te zien is en naar de lijnen in de schouder. Bedenk hierbij wat ook alweer de connectie was met het tongbeen.

De lijnen die te zien zijn op de schouder wijzen op grote spierproblemen. De boeg van PT is in de voorhand gezakt en de lendenen zijn omhoog gedrukt. Dit is een typisch beeld bij veel paarden die snel de rug hol trekken en niet correct het lichaam gebruiken. Achter staat hij wijd. Wel verdeeld hij zijn gewicht mooi over vier benen en hangt hij niet snel in rust.

Stappenplan week 1
Stap 1: Symmetriebehandeling
Ik ben gestart met een symmetriebehandeling waarbij ik de gehele bovenlijn heb behandeld. De CTO-overgang, overgang van de hals- en rugwervels) links zat goed vast en kreeg ik niet 100 procent los, maar wel een stuk losser.

Stap 2: Hoefsmid
De langere tenen in combinatie met platvoeten maken het lastiger voor een paard om over de toon heen te rollen en het paard komt moeilijker weg. Gelukkig kon de hoefsmid meteen al een hoop corrigeren, maar eerlijk is eerlijk, hij had er wel een paar dagen last van en liep toen toch wel een dag of drie niet helemaal lekker.

Stap 3: Triggerpoint massage (Jack Meagher)
Na de smid vond ik het tijd om PT eens goed los te maken op de spieren met een triggerpoint massage volgens de Jack Meagher-methode.

Deze 3 stappen zorgden ervoor dat PT er na één week zo uitziet:

na behandeling paard

De lijnen op de schouder zijn verdwenen en de hals oogt nu meer ontspannen. De rug is anders geworden en de achterbenen staan al dichter bij elkaar.

Naar mijn mening begint hier al het puzzelen op een tongprobleem alvorens we aan bitten en rijden toekomen. De komende weken ga ik aan de slag met de volgende stappen:

4) Wat vind de tandarts?
5) Op welke blokkades komen we uit in het grondwerk?
6) Loopt PT beter op pijnstilling of maakt dit niet uit?

Hoe is PT tot dusver veranderd? Hij is ruimer geworden in zijn bewegingen, meer voorwaarts en heeft minder opwarmtijd nodig. Zijn we al waar we willen zijn? Nee nog lang niet, maar de stijgende lijn is ingezet. Wordt vervolgd!

20 antwoorden
  1. Florien
    Florien zegt:

    Heel interessant om dit te lezen.
    Helaas heeft mijn paard sinds 1 jaar ook een tongprobleem. Met rijden kantelt hij zijn hoofd en zijn tong hangt uit zijn mond….
    Tandarts, dierenarts en masseur erbij geweest maar ze kunnen niks vinden helaas.
    Moed begint me in de schoenen te zakken

    Beantwoorden
  2. Jan Ed van der Ploeg
    Jan Ed van der Ploeg zegt:

    Wat ik nog mis is de behandeling van het tong been zelf. Hier treden, in ieder geval bij baby’s, fixaties op waardoor bijv. slikken bemoeilijkt wordt. Ik kan me voorstellen dat ook directe mobilisatie van het hyoid oplossing kan bieden!

    Vgr, Jan Ed van der Ploeg

    Beantwoorden
    • Natascha van Eijk
      Natascha van Eijk zegt:

      Daar heb je helemaal gelijk in Jan Ed. Bij mijn symmetriebehandeling zit ook de mobilisatie van het hyoid. De omohyoideus is ook met het behandelen van de schouder meegepakt.

      Beantwoorden
  3. Hanna
    Hanna zegt:

    Tot nu toe heel herkenbaar, ook bij mijn ruin zie ik de lijnen in de schouder nu. De tong blijf vooral bij ‘moeilijke’ oefeningen naar buiten komen. Ook wij gaan nu een stap terug zetten en eens bij het begin beginnen. Bedankt!

    Beantwoorden
  4. Sheila
    Sheila zegt:

    Bijzonder interessant! Klein vraagje: ga je in de komende blogs dieper in op wat je precies hebt gedaan/gaat doen? In de eerste week is het paard enkel bekapt en gemasseerd? Begrijp ik dat zo goed?

    Beantwoorden
  5. Thea van Sante
    Thea van Sante zegt:

    Hoi Natascha, leuk stuk. En mooi dat je zoveel zelf kan. En een mooi project als reclame voor de cirkel van verzorging! Alle facetten zitten er in. Groetjes en ik volg.

    Beantwoorden
  6. Deugd
    Deugd zegt:

    Wat een leuke blog. Interessant om te lezen. Ik ben benieuwd naar vervolg resultaten. In ieder geval fijn dat er met rust en interesse gekeken wordt naar alle mogelijke oorzaken en ook aangepakt. Is het wel je doel met hem te gaan rijden weer?

    Beantwoorden
  7. karin schut
    karin schut zegt:

    Super interessant artikel en geweldig hoe doordacht je het aanpak. Mooi al de eerste verbeteringen, hij is bij jou helemaal op zijn plek, veel succes en ik ga jullie met plezier volgen ! groet Karin

    Beantwoorden
  8. Netty
    Netty zegt:

    leuk stukje. op de eerste foto zie ik, dat het paard ook heel veel spierspanning door zijn hele lijf heeft. Dit is op de tweede foto al een veel “rustiger” beeld.

    Beantwoorden
  9. Joyce
    Joyce zegt:

    Toen ik het stukje las wist ik gelijk over welk paard het ging! En toen ik de foto’s zag wist ik het zeker. Vind hem absoluut opgeknapt op de tweede foto! Ik zag je van de week longeren Natascha, maar kon toen niet zien hoe hij liep. De longeerbak is zo donker. Eén van de eerste keren dat je met hem naar de bak ging zei ik dat hij zo’n onderhals had, die lijkt ook al minder! Rij je nu ook met hem, of voorlopig alleen aan de longe? Ik denk namelijk dat de rij-methode ook erg veel invloed heeft. Zelf rij ik bitloos en volgens de principes van het rechtrichten. Zowel Antoine de Bodt als Klassieke Dressuur. Een paard moet zélf aanleuning nemen als hij recht in zijn lijf is en niet afgedwongen worden om in de krul te lopen, door met je hand druk op het bit te zetten. Helaas is dat nog steeds wat ontzettend veel ruiters doen, omdat ze denken dat het zo moet…. 🙁 Ik vind het in elk geval super dat je je paard zo helemaal naloopt en behandelt, zodat je weet dat hij lichamelijk helemaal in orde is en dat er professionals bij komen kijken om te zien of alles klopt. Ik hoop dat je het probleem kunt oplossen, het is in elk geval een super leuk beestje en 15 jaar geef je hem zeker niet!

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *