Buikspieren van het paard; waarom zo belangrijk en hoe train je ze?

Elk paard heeft zijn sterke en minder sterke punten en door daar specifiek aandacht aan te besteden in de training, kun je het beste uit je paard halen. Voorwaarde is dan wel dat je weet wat de aandachtspunten van jouw paard zijn.

Weet jij bijvoorbeeld waar hij moeite mee heeft in de training? Hoe werk je hier aan? En waarom reageert jouw paard op een bepaalde manier op de dingen die je hem vraagt?

Één van de meest voorkomende aandachtspunten die ik bij veel paarden zie, is dat er onvoldoende ruggebruik is en dat de rugspieren van het paard onvoldoende ontwikkeld zijn. We weten allemaal dat het ruggebruik heel belangrijk is, maar hoor zorg je er nu voor dat je paard zijn rug optimaal ontwikkelt en daarmee de kans op rugproblemen wordt verkleind?


Pieteke de Reus, die samen met haar partner John Swaab veel aandacht besteedt aan de basisafrichting

Minder rugproblemen? Train de buikspieren!
Net zoals bij mensen is de rug van het paard een belangrijk onderdeel van het lichaam. Bij een paard komt daar nog eens bij dat deze ook nog eens een (soms slecht meezittende) ruiter moet dragen. Dit zorgt ervoor dat rugpijnen één van de grootste problemen zijn van onze rijpaarden.

Veel mensen krijgen last van hun rug doordat hun buikspieren niet voldoende ontwikkeld zijn. Denk maar een aan een man met een bierbuik. De buikspieren zijn helemaal uitgerekt en doen nagenoeg niets om de dikke buik te ondersteunen. Alle druk komt nu op de (onder)rugspieren en wervelkolom te staan.

Bij paarden werkt het precies zo.

Een goede, sterke rug hangt samen met sterke buikspieren. Het aspect buikspieren wordt door veel ruiters en trainers niet meegenomen in de training of erg onderschat. Maar zoals gezegd kan een sterke rug niet zonder sterke buikspieren. Wij moeten ons niet alleen focussen op de rug van het paard, maar we moeten beginnen bij de buikspieren van het paard.

Waarom zijn de buikspieren zo belangrijk?
Als je paard moet mesten, zie je aan de zijkant van zijn buik een gleuf ontstaan. Dat zijn de (oppervlakkige) buikspieren die je paard op dat moment aantrekt. De buikspieren worden, net zoals bij mensen, niet heel intensief gebruikt. Maar voor de paardensport is dat een ander verhaal!

Bij een paard zit een deel van de buikspier vastgehecht aan het heupbeen. Bij het aantrekken van de buikspieren wordt automatisch het bekken iets gekanteld. Dit zorgt er weer voor dat het achterbeen verder onder de massa kan treden en de lange rugspier opgerekt wordt en de rug en schoft omhoog komen. Omdat de rugspier ook verbonden is aan de halswervels, zakt het paard automatisch op een juiste manier in de hals.

buikspieren

Echter, je ziet veel paarden die hun buikspieren laten “hangen” en hierdoor hol in hun rug worden, waardoor de lange rugspier niet voldoende wordt aangesproken. Als ruiter heb je dan de taak om in de training de buik- en rugspieren goed te trainen om hem sterker te maken en daarmee rugproblemen te voorkomen of te verminderen.

Hoe train je de buikspieren van je paard?
Er zijn een verschillende oefeningen die het paard kan helpen bij het aanspannen van de buikspieren en daarmee het kantelen van het bekken en het omhoog brengen van de rug. Ik noem er hieronder drie.

Achterwaarts gaan
Een hele goede oefening hiervoor is het achterwaarts gaan, waarbij het paard zijn buikspieren moet aanspannen. Veel (dressuur)ruiters nemen deze oefening veel te weinig mee, terwijl het bijvoorbeeld in de westernsport veel gebruikelijker is. Als ruiter kun je tijdens het achterwaarts gaan goed voelen wat er gebeurt in het lichaam van het paard als hij de juiste spieren aanspant. Zorg ervoor dat je paard rond blijft in zijn hals en recht achterwaarts loopt. Als aan die voorwaarden wordt voldaan, kun je deze oefening goed gebruiken om je paard alle juiste spieren te laten gebruiken in zijn lijf. Een paard wordt hier leniger en handiger van in zijn lijf.
(Wissel achterwaarts gaan af met alleen halthouden, zodat je paard ook stil kan blijven staan zonder achterwaarts te gaan.)

Verzamelen
Verzamelen van je paard is ook een belangrijk onderdeel van de training om de buikspieren aan te spreken. Denk maar eens aan een pirouette, waarbij de buikspieren enorm aangespannen moeten worden omdat het bekken moet kantelen en het gewicht op het achterbeen komt. Voor veel paarden is deze oefening nog te zwaar, maar wat je kunt doen is in galop op de volte het achterbeen wat naar binnen brengen en hem opvangen. Op die manier leert je paard zijn buikspieren aan te spannen en het bekken te kantelen. Hiermee wordt het ruggebruik gestimuleerd en wordt je paard flexibeler in de achterhand. Doe dit kleine stukjes en rijd er dan weer uit. Herhaal dit een paar keer achter elkaar. Hiermee maak je je paard sterker.

edward-gal-pirouette
Bron: Hoefslag

Ontspannen benen van de ruiter
Op het moment dat je werkt aan het aanspannen van de buikspieren en daarmee uiteindelijk het opbollen van de rug, is het van belang dat je als ruiter goed in balans op je paard kunt zitten. Knijpende bovenbenen zorgen ervoor dat je de rug van het paard als een wasknijper afknijpt. Je paard heeft dan geen ruimte meer om zijn rug omhoog te drukken en zal zijn rug hol trekken en zijn buikspieren naar beneden laten hangen. Daarom moet je als ruiter goed op je zitbeenknobbels steunen en je benen los af laten hangen.

Wanneer gebruikt mijn paard zijn buikspieren genoeg?
Als je de “gleuf” aan de zijkant en onderkant van zijn buik ziet, dan weet je dat jouw paard onder andere zijn oppervlakkige buikspieren aanspant. Als jouw paard de dieper gelegen buikspieren ook aanspant, dan kantelt zijn bekken, komt zijn rug omhoog en treedt zijn achterbeen verder onder de massa. Hij krijgt dan meer afdruk in zijn bewegingen en komt meer tot dragen.

Wil je dat jouw paard ook zijn buikspieren meer gaat aanspannen? Leg dan niet alleen de focus op de rugspieren, maar ook op de buikspieren. Als je paard zijn rugspieren goed gebruikt dan krijg je als ruiter het gevoel alsof er een kussentje onder je zadel opgeblazen wordt. Je wordt al het ware opgetild. Dit is het juiste gevoel waar wij als ruiters en trainers constant naar moeten streven, in alle gangen en oefeningen.

Succes!

Was jij je al bewust van het verband tussen het ruggebruik en de buikspieren van het paard? Veel rugproblemen kunnen voorkomen worden door het versterken van de buikspieren.

9 antwoorden
  1. Eva Lazet-Wapenaar
    Eva Lazet-Wapenaar zegt:

    Mooi en duidelijk artikel, het is fijn om te lezen dat we op de goede weg zijn, en het laat me weer even bewust nadenken en kijken.
    Ik wil wel nog even een dingetje toevoegen, mijn merrie bijvoorbeeld had heel weinig rek in de bovenlijn en was wat gevoelig in de rug (lang lijf, holle rug type). Haar buikspieren gebruiken om die bovenlijn mooi rond te maken was gewoon onprettig, paarden willen dan gaan compenseren. Ik ben met haar eerst gaan focussen op meer lengte en lossigheid in de bovenlijn, vooral vanaf de grond. Simpele carrotstretches kunnen al enorm verschil maken!
    Beetje bij beetje ook de buikspieren erbij gaan pakken oa door heel veel achterwaarts en galop, vanaf de grond en vanuit het zadel. Nu is ze leniger en sterker dan ze ooit was, met haar 17 jaar heeft ze nog een hele toekomst voor zich!
    Ik hoop dat veel mensen iets aan dit artikel hebben, je houd je paard gezond door op deze manier te trainen ????

    Beantwoorden
    • Danique
      Danique zegt:

      Mijn merrie heeft momenteel hetzelfde als jouw merrie had, Eva. Ben momenteel erg zoekende naar de juiste oefeningen om spiermassa op te bouwen. Maar vind dat erg lastig nog. Maar fijn dat jouw merrie sterker is dan ooit:)

      Beantwoorden
  2. Natalie
    Natalie zegt:

    Aan de hand de buikspieroefeningen trainen kan ook door beide handen onder op de buik te legggen en het paard als het ware optillen. Het paard zal dan ook vaak zijn buikspieren aanspannen.

    Beantwoorden
  3. Muriel
    Muriel zegt:

    Heel goed artikel! Ik zou graag als tip nog mee willen geven wanneer je paard onder de man moeite heeft met achterwaarts gaan.
    Oefen dit eerst zonder ruitergewicht dus aan de hand. Het is dan goed zichtbaar waar de eventuele problemen zitten. Ik check mijn paarden altijd eerst even vanaf de grond of ze nog mooi door de rug en recht achterwaarts stappen.

    Beantwoorden
  4. Laura
    Laura zegt:

    Super stuk weer Marlon, ik rij veel achterwaarts en rij ook veel oefeningen in galop, daar versterk je iik de buikspieren mee..

    Beantwoorden
    • Marlon van Wissen
      Marlon van Wissen zegt:

      Hallo Laura, Dank je wel voor je reactie. Goed dat je al bewust bezig bent om de buikspieren van het paard te versterken. De oefeningen die gebruikt zijn daar een prima hulpmiddel bij. Veel succes met het sterker maken van je paard. Groet, Marlon van Wissen

      Beantwoorden
  5. Judith
    Judith zegt:

    Achterwaarts gaan is een van de belangrijkste oefeningen voor een paard en kan je in netelige situaties ook redden.
    Al mijn paarden kunnen op commando Back achteruit ook zonder druk van teugels, halster oid. De veulentjes die bij ons geboren worden wordt het ook geleerd zodra ze in handen zijn. Zo makkelijk met beleren ook, geef het commando verander je zit en daar ga je zonder veel druk in de mond. Ik leerde mijn harddravers vroeger ook voor de kar achteruit lopen.
    Ook test ik achterwaarts hoe mijn paard zich voelt. Als hij altijd recht gaat en hij kan dit opeens niet meer is dat voor mij het eerste teken om een behandelaar in te schakelen. Er is dan een blokkade in het lijf die pijn doet en achterwaarts minder goed ontweken kan worden dan voorwaarts.

    Beantwoorden
    • Marlon van Wissen
      Marlon van Wissen zegt:

      Hallo Judith, dank je wel voor je reactie. Goed dat je de paarden al vroeg leert om op weinig druk achterwaarts te gaan. Achterwaarts geeft heel veel informatie hoe het gesteld is met het paard. Blokkades en aandachtspunten van het paard kun je snel ontdekken tijdens het achterwaarts net zoals Judith al aangeeft.
      Paarden die stijf zijn in hun wervelkolom kun je mobiliseren o.a. door het achterwaarts gaan. Veel paarden willen bij voorbaat al scheef gaan in het achterwaarts. Door hun schouder weer recht voor de voorhand te zetten en te houden tijdens het achterwaarts leert het paard zijn buik- en rugspieren goed aan te spannen. Zijn bekken te kantelen en zijn schoft omhoog te drukken.
      De ruiters kunnen in het achterwaarts ook leren voelen wanneer het paard zijn schoft omhoogdrukt.
      Het is voor zowel voor ruiters als paarden een zeer functionele oefening. Het gevoel van de ruiter wordt ontwikkeld en het lichaam van het paard versterkt. Veel succes! Groet, Marlon van Wissen

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *