Hoofdtrauma’s onderschat en onderbehandeld

Natascha van Eijk aan het werk met haar symmetriemethode

Als je een lichaam bestudeert ben je eigenlijk nooit uitgeleerd. Mensen of paarden het maakt niet uit. Zo ben ik elk vrij uurtje wel in de boeken te vinden om nog meer te begrijpen. Eigenlijk wel grappig, vroeger leerde ik voornamelijk omdat het moest maar tegenwoordig wil ik het echt weten. Ik moet zeggen dat het leren een stuk leuker is geworden hierdoor. Alleen nu loop je aan tegen de frustratie dat je het nooit allemaal zult weten.

Voor de laatste cursus die ik volgde moest ik naar Engeland: cranio sacraaltherapie voor paarden. De focus bij cranio sacraaltherapie ligt op het hoofd van het paard en alle delen waaruit de schedel bestaat en het heiligbeen. Omdat wij mensen een groot dier als het paard onder controle willen houden wordt er van jongs af aan al veel druk op het hoofd van het paard gezet. Een hoofd is verhoudingsgewijs erg zwaar en door het hoofd te verplaatsen kun je het centrum van zwaartekracht van het paard verplaatsen.

Toch is het hoofd van het paard het meest onderbehandelde onderdeel van allemaal en dit terwijl vele zenuwen vanuit de hersenen nu juist vanuit het hoofd vertrekken. De theorie dat veel problemen in het paardenlichaam veroorzaakt worden door trauma aan het hoofd is eigenlijk wel logisch, maar waarom toch zo weinig aandacht hiervoor?

Ja, natuurlijk behandelen wij het paard aan het hoofd als daar een wond zit en ook kijken we naar ogen bij de keuring. Maar wat gebeurt er allemaal nog meer in en met het hoofd door de belasting die wij mensen op dit hoofd van het paard toepassen?

De schedel van het paard bestaat uit heel veel stukjes bot die op bepaalde leeftijden aan elkaar groeien. Dit is goed te zien op de foto links. De situres zijn de lijnen waaraan je kunt zien dat het ene stukje bot tegen het andere aan ligt. Om willekeurig wat namen te noemen van de botten van de schedel: occiput (bovenaan de schedel waar het ligamentem nuchea aanhecht), parietal, temporal, frontal, mandible, zygoma, sphenoid, maxilla, lacrimal et cetera.

Als je trauma hebt op één van deze botten van de schedel kan dit dus invloed hebben op een ander bot in het hoofd. Zo kan het zijn dat door een klap op het frontale deel, het tegenoverliggende bot aan de achterkant van het hoofd en de halswervels worden beïnvloed. Ook kan een klap van boven naar beneden op het frontale bot, het gedeelte bot boven het oog, het oog minder ruimte geven om goed te bewegen. Een paard kan normaal gesproken prima kijken aan de zijkant van zijn hoofd, maar als je paard overdreven kijkerig is kan het dus zijn dat hij het hoofd moet bewegen om het juiste zicht te krijgen. Dit dus omdat het oog afzonderlijk minder goed beweegt.

In de cranio sacraaltherapie wordt de link van de schedel met het heiligbeen gelegd. Doordat de schedel door middel van een wervelkolom aan het heiligbeen verbonden zit heeft de schedel invloed op het heiligbeen en andersom. Een logisch verhaal toch?

Mijn broertje en ik zijn van de winter wezen snowboarden. Mijn broertje viel een keer zo hard op zijn stuitje dat hij het in zijn nek voelde kraken. Ik denk dat iedereen wel bij zichzelf een dergelijke situatie kan achterhalen. Zo kan het dus ook zijn dat hoofdtrauma invloed heeft op de rug en het heiligbeen.

Een belangrijke oorzaak voor veel lichamelijke problemen bij paarden komen door te strakke spieren rond het TMJ (kaakgewricht), het gewricht waar onderkaak en de schedel elkaar vinden. Het kaakgewricht is uiteraard belangrijk bij het kauwen. Een goede tandarts heeft hier een belangrijke rol maar eigenlijk zou elk paard na een behandeling van de tandarts ook behandeld moeten worden op de TMJ. Door de klem die de paardentandarts gebruikt komt de TMJ wel extra onder druk. Eigenlijk een beetje dubbel dus, je hebt de tandarts nodig om TMJ problemen te voorkomen, want veel tandproblemen geven ook problemen in het kaakgewricht, maar aan de andere kant kan het paard juist ongemak krijgen van de tandartsbehandeling.

Verhoogde spanning op de kaakspieren zorgt ook voor problemen in het gehele lichaam van het paard. Als je zelf heel hard op een houtje bijt voel je al dat dat spanning geeft in de nek. Ook kun je als je gespannen kaken hebt minder ver je hoofd draaien dan wanneer je kaak ontspannen is. Als je last heb van je nek ga je vaak je schouders optillen. Als je je schouders optilt geeft dit weer spanning tussen de schouders en zo kom je al aan bij het begin van de rug.

Nu hebben we het nog niet eens gehad over hoofdstellen die meestal precies langs de TMJ lopen, bitten die druk zetten op de kaak. Neusriemen die te strak worden aangesnoerd en waardoor dus grote druk op het neusbeen komt te staan (besef een paard ademt enkel door de neus en niet door de mond zoals mensen). Het aan de teugels trekken en rukken, wat helaas nog steeds gebeurt, geeft ook weer druk op het occiputal gewricht (overgang achterhoofd, nekwervels). Aan dit stukje schedel zit het ligament nuchea vast wat weer doorloopt tot aan de schoft en daarna over gaat in het ligament dat over de rug loopt.

Kortom het mooie en ook ingewikkelde aan het lichaam is dat alles met elkaar verbonden is en alles elkaar beïnvloedt. Wil je in ieder geval een goede start maken met je paard leg dan eens je handen op de kaken van het paard met je vingertoppen vlak onder de TMJ. Voel eens of het zacht of hard aanvoelt en wacht gewoon eens of er wat gebeurt. Ga gewoon lekker ontspannen staan en kijk of je paard zich mee ontspant. Het mooie aan het behandelen van het hoofd is dat je niet veel druk hoeft te gebruiken en dat de techniek er voornamelijk uit bestaat het paard bewust te maken van de spanning op de kaak. Altijd leuk om je als eigenaar hier meer in te verdiepen en zelf een stukje te kunnen bijdragen aan de gezondheid van je paard.

6 antwoorden
  1. wendy lubbers
    wendy lubbers zegt:

    He Natascha,

    Das lang geleden! Bij toeval op deze site gekomen. Goed stuk zeg! Geef jij toevallig ook workshops? Ga ik eens kijken of ze bij mij op stal dat interessant vinden (denk het wel hoor).

    Beantwoorden
      • Marieke
        Marieke zegt:

        Dagje mee kijken in een snijzaal (bijvoorbeeld tijdens opleiding ICREO dierosteopathie) geeft direct werenschappelijk bewijs: alle structuren zijn zichtbaar en aan elkaar verbonden. En meer dan alleen craniosacraal: ook alle onderliggende organen die vanuit de wervelkolom bezenuwd worden (en vv effect hebben op de wk en dus het OAA complex)

        Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *