Q&A: Kwaliteit stap verslechtert bij meer oprichting

Magda: “Mijn paard kan goed stappen met de hals op lengte en valt hierbij niet uit elkaar. Maar als ik hem wil verzamelen en dus iets meer druk op de teugels zet zodat hij zijn hals iets korter maakt, dan neigt hij naar de telgang en gaat soms ook zo lopen. Nu is het voorlopig nog niet zo erg dat ik hem nog niet zo veel in de oprichting kan rijden, maar als ik voorbij de M2 wil, moet ik hem toch kunnen oprichten. Ik weet dat hij zijn achterhand verder moet onderbrengen, en dat doet hij ook, maar hij is heel gevoelig op de druk van de teugel. Weten jullie hoe ik dit kan oplossen? Er leiden immers meerdere wegen naar Rome.”

maleneMalene Nootenboom antwoordt:

“De stap is een gang waar veel problemen in voorkomen. Zeker wanneer je in de hogere klasses terecht komt en meer oprichting en verzameling van je paard gaat vragen. Vaak zie je dit vanaf de klasse M ontstaan. Problemen die je ziet is dat paarden kort, ongelijk of, zoals bij Magda, in telgang kunnen gaan lopen.

Telgang komt vaak voor bij paarden die van nature groot stappen op het moment dat zij hun rug vastzetten. Mijn eigen merrie is hier een goed voorbeeld van. Zij kan uitgestrekt stappen voor een 9 en ik heb er zelfs wel eens een 10 voor gekregen, maar de overgang terug naar arbeidsstap was vreselijk. Vaak ging zij in telgang lopen en kreeg ik haar er niet meer uit.

Oorzaken
Wanneer je paard zich vastzet heeft dat verschillende oorzaken die allemaal met elkaar verband houden. De eerste is dat de voorwaartse drang, het van achter naar voren rijden, onderbroken wordt. Je zou haast zeggen: Logisch, want je wilt haar juist terugnemen! Toch moet je tijdens het terugnemen in tempo zorgen dat de voorwaartse impuls gelijk blijft.

Een tweede oorzaak is dat je paard tijdens de oprichting niet meer voldoende nageeflijk blijft. Misschien lijkt dit wel zo omdat je paard misschien nageeft in het kaak- en nekgewricht, maar niet meer vanuit de schoft. Dit kun je meestal ook herkennen doordat het eerste gedeelte van de hals vanuit de schoft iets gestrekt blijft. Doordat het paard niet vanuit de schoft nageeft, komt de rugspier onder spanning te staan en zet het paard de rug vast. Het gevolg is een krabbelende stap, ongelijke stap of een stap die neigt naar telgang of zelfs volledig uitgevoerd wordt als telgang.

Oplossingen
Het probleem van een niet-zuivere stap is zeker te verbeteren, maar dit is niet eenvoudig. Ik ga er hier vanuit dat het probleem zich voornamelijk voordoet bij de overgangen terug en niet in de overgangen naar midden- of uitgestrekte stap.

Er zijn een aantal punten waar je op kunt letten in de training.

whatje-stappen

Scherper maken op je been
Zoals ik al aangaf, is vaak één van de problemen onderliggend aan een onzuivere stap dat de voorwaartse drang niet voldoende aanwezig is op het moment dat je richting verzamelde stap gaat. Dit probleem kun je al aanpakken vanaf het moment dat je op je paard stapt en begint met de warming-up.

Ik laat zelf mijn paard tijdens de warming-up in stap al veel schakelen, maar dan wel in minimale mate. Dit houdt in dat ik dus geen overgangen van super verzameld naar extreem uitgestrekte stap rijd, maar ik rijd juist kleine overgangen. Hiermee wil ik een goede reactie op mijn voorwaarts, drijvende hulp maar ook een goede reactie op een afremmende hulp.

Natuurlijk kun je dit ook in de draf en galop meepakken. Waar je heel goed op moet letten, is dat je tijdens de overgangen terug niet zelf te veel terug gaat denken. Dat is een veelgemaakte fout bij ruiters die weten dat hun paard de neiging heeft om de impuls te verliezen in de overgang terug. Een mogelijk gevolg is dat je er dan zelf op anticipeert door onbewust iets te spannen in je lichaam en daarmee blokkeer je de voorwaartse drang.

Beenzetting verbeteren
Op meer controle te krijgen over de beenzetting van je paard, telgang is immers een taktfout, kun je oefeningen als wijken voor de kuit, schouder voor en travers meenemen. Deze oefeningen zijn ook goed uit te voeren op de volte. Doordat ik mijn paard geleerd heb dat we in de stap eigenlijk veel meer kunnen dan alleen rechtuit en achterwaarts, blijft de aandacht veel beter bij de hulpen die ik geef. Je daagt je paard uit om op te blijven letten.

Ook als ik mijn paard in de training even laat stappen om op adem te komen, laat ik mijn paard wat overstappen voor de kuit, maar ook oefeningen zoals de keertwending om de achterhand kun je meenemen. Deze hoeft niet per se klein te zijn zoals in de proef; als de techniek maar correct blijft.

what

Overgang naar verzamelde stap
Een veelgemaakte fout in de overgang naar verzamelde stap is dat ruiters eerst hun teugels korter maken en daarmee de hals en paslengte van het paard verkorten om zodoende te verzamelen. Zoals Magda al aangeeft in haar vraag moet de achterhand van het paard in de verzameling meer onder treden en komt er van daaruit meer oprichting komen. Ik doe dit zelf op de volgende manier:

Ik maak mijzelf vlak voor de overgang naar verzamelde stap goed lang in mijn houding. Ik ga als het ware overdreven rechtop zitten alsof iemand met een touwtje aan mijn helm trekt. Met mijn zit vraag ik daarmee of mijn paard terugkomt en schuift de onderhand iets onder. Ik houd mijn paard zacht in zijn mond en hij komt iets meer in de oprichting.

Zonder de verbinding te veranderen kan ik dan de teugels iets oppakken en verkorten. Op dat moment geef ik een korte, kleine voorwaarts drijvende beenhulp om de impuls te bewaren. Na de voorwaartse reactie van mijn paard vang ik, via een weerstandbiedende, maar verende hand, het te veel aan voorwaartse drang op.

Door mijn hand direct te ontspannen is het gevolg dat mijn paard meer terug komt met een voorwaartse impuls zonder dat er sprake is van spanning wat zorgt voor een blokkade in de schoft, schouder of rug. Het paard blijft dus voorwaarts denken, komt toch terug in tempo en paslengte en blijft nageven.

overgang-terug

Let op!
Als je overgangen en tempowisselingen gaat rijden, let er dan op dat weg ook echt weg is en terug ook echt terug. Vaak gaat een paard een dribbel of stokkerige pas maken tijdens het terugrijden om toch onder de voorwaartse drang en aanspanning uit te komen. Als je dit voelt gebeuren, rijd dan direct weer uit de overgang en zoek eerst de activiteit en aanspanning weer op.

Door deze tempowisseling regelmatig te oefenen en af te wisselen met lijnen uit de proef, in combinatie met de hierboven geschreven oefeningen, is de stap van mijn paard naar verzameling toe behoorlijk verbeterd. Eigenlijk heb ik er de afgelopen jaren zelfs geen opmerkingen meer over gehad en halen we tijdens de proeven uitsluitend voldoendes voor de staponderdelen.

Succes!

Is bij jou de stap ook de meest moeilijke gang? En welke oefeningen pak jij mee om de stap te verbeteren? Deel je ervaringen en tips!

2 antwoorden
  1. Laura
    Laura zegt:

    Goed geschreven Malene, helaas denken veel ruiters en.amazones.dat verzameling met de hand moet maar dan rij je van voor naar achter…..Ook.mijn paard.stapt heel ruim en ik.werk.net als jij om de takt te bewaren. Veel voltes met wat wijken, Travers,keertwendingen en.vooral niet vergeten: drijven in de takt van de beweging! En vooral voelen.wat er onder.je gebeurt en het paard steeds weer voorwaarts laten.denken!

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *