,

Tong uit de mond – deel 2

Toen mijn nieuwe paard PT bij mij op stal stond, was natuurlijk één van de eerste dingen die ik deed in de mond kijken. Ik brandde van nieuwsgierigheid, want het zou natuurlijk een groot geluk zijn als toch iets simpels als een niet passend bit of een over het hoofd gezien trauma de grootste oorzaak zou zijn van het tongprobleem. En dat het dus niet iets in de compenstatie/bewegingsketen zou zijn.

Dat moest ik maar even goed checken dus! PT blijkt een enorm dikke en ook best lange tong te hebben. Er is weinig ruimte in de mond. De onderkaak is wel diep maar toch is de tong te dik om hier veel in weg te zakken. Het verhemelte is gemiddeld, maar tussen de tong en het verhemelte is weinig ruimte voor een bit.

Dit alleen al maakt het niet makkelijker om het tongprobleem op te lossen. Als ik uit mijn bittenkoffer een beetje dikker bit pak van zo’n 16-18mm dan doet hij meteen al aan beide kanten de mond niet helemaal meer dicht en zie je dus aan beide kanten de tong al zitten.

Verder heeft PT een normale mond zonder beschadigingen. Op de lagen van paarden kom ik regelmatig botwoekeringen tegen (een soort schiefels, maar dan in de mond) door verkeerd passende stangen of door te veel gebruikte stangen.

Als er beschadigingen op deze lagen zitten, willen paarden ook nog wel eens de tong naar buiten gooien om deze beschadigde plek te beschermen. Ze leggen de tong dan over dit punt heen. Maar bij PT ziet dit er allemaal netjes uit.

Verder viel mij op dat hij naar de tandarts moest. Eigenlijk maak ik altijd gelijk een afspraak met een tandarts als ik een nieuw paard heb. Tijd voor stap 4 de tandarts!

tandarts

Wel of niet verdoven?
De tandarts kon zien dat het paard al zeker eerder tandartsbehandelingen had gehad. Gelukkig heeft PT een heel goed tehuis gehad en is het een gezond paard. De tandarts vond wel de nodige onbalans in het gebit, vooral aan de bovenkant en een scheefheid in de voortanden. Deze scheefheid in de voortanden kan zorgen voor een ongelijke aanleuning en moeite met de buiging naar één kant. PT doet voornamelijk zijn tong naar rechts als hij gebogen wordt naar links maar juist naar rechts buigen vind hij lastig.

Ik kies altijd voor een tandarts die elektisch vijlt omdat het lastig is om handmatig bij de laatste kies te komen gezien de ronding van de kaak. Over verdoven tijdens de tandartsbehandeling zijn de meningen verdeeld. Zelf laat ik dit altijd wel doen, maar het heeft zowel voor- als nadelen.

Als de mond van een paard met een kaakklem passief wordt geopend, dan worden de kauwspieren uitgerekt, de banden van het kaakgewricht worden aangespannen en de TMJ, het gewricht tussen de onder- en bovenkaak, wordt wat uit elkaar getrokken. Bovendien wordt de discus, een kleine stukje kraakbeen vergelijkbaar met een meniscus, wat zich in het TMJ bevindt, verplaatst. Komt deze discus in de beknelling, zoals wanneer de mond te lang met een kaakklem wordt geopend, dan kan deze beschadigen.

Als een spier van een paard langere tijd uitgerekt wordt (denk aan een rekoefening die je zelf doet) dan gaan de spieren automatisch verkrampen. Verkramping zorgt voor meer druk op onder andere de kaakgewrichten en de banden hierom heen. Bij verkramping wordt het paard uiteraard vervelend en is de kans op trauma groot.

Door het gebruik van een verdoving verkrampen deze spieren niet zo snel. Althans, het paard heeft er op dat moment minder last van, maar het is wel zaak dat het paard zo kort mogelijk met de mond ver open te houden. Een goede tandarts lost de kaakklem daarom regelmatig en werkt door.

gebit

Op de bovenstaande foto zie je hoe het gebit van PT er voor de behandeling uitzag. Je ziet wat onbalans in het gebit. Vooral bovenin halverwege de mond zie je wat langere kiezen. De tandarts heeft het gebit weer uitgebalanceerd zodat de kaak net zo makkelijk van links naar rechts als van rechts naar links kan bewegen.

Ook heeft de tandarts een zogenaamde bitseat toegepast. Bij een bitseat wordt de eerste kies iets afgevijld waardoor er minder kans is dat er tandvlees en slijmvlies tussen het bit en de eerste kies terecht komt. Heeft een paard al weinig ruimte in de mond, dan is de kans hierop namelijk groter.

Na de behandeling
Check na een tandartsbehandeling altijd de kaakgewrichten van je paard en ga zeker niet rijden als de kaakgewrichten wat opgezwollen zijn. Over het algemeen gaan we weer te snel rijden nadat de tanden zijn gedaan in plaats van de gewrichten even wat rust te geven na een behandeling.

En ondanks dat ik dit weet moet ook ik eerlijk toegeven dat ik er toch ook even op gestapt ben. Ik was te nieuwsgierig of de tandartsbehandeling effect had op het tongprobleem. Dat viel wel even tegen, want de tong ging alle kanten op. Gezien de scherpe randen weg waren en er uiteraard nog wel wat spanning op het TMJ zat, was dat natuurlijk ook niet zo vreemd. Dus ik ben snel weer afgestegen en ben maar eens tijd gaan inplannen voor een cranio sacrale behandeling van het hoofd. Geen overbodige luxe na een tandartsbehandeling. Hierover de volgende keer meer!

Klik hier voor deel 1

8 antwoorden
  1. Kirsty De Wolf
    Kirsty De Wolf zegt:

    Ik volg ook met interesse!

    Mijn merrie doet dit al vanaf het zadelmak maken, jammer genoeg, en ik heb ook een hele waslijst aan strategieën dat ik ondertussen kan afvinken (waaronder jouw bitpassessie), maar helaas alles zonder resultaat. Door haar gespeel met de tong (ze laat hem er niet uithangen maar je ziet hem bewegen, het lijkt alsof ze haar bit als kauwgom laat rondgaan) lijkt het alsof ze stug is, waardoor ik op wedstrijd jammer genoeg bij het gedeelte ‘lichtheid’ altijd punten verlies, ondanks dat mijn merrie heel fijn aan alle hulpen staat. Het volgende op mijn lijstje is ook cranio sacrale behandeling nu ik iemand in de regio gevonden heb dat dit uitoefent.

    Beantwoorden
  2. Ton
    Ton zegt:

    Als de tandarts je paard behandeld heeft – liefst zonder verdoving – kan ja daarna best gaan rijden, maar gebruik dan eens géén bit. Rijdt met een bitlooshoofdstel of een kaptoom. Dat geeft veel ruiters een nieuwe ervaring. Dit kan overigens best confronterend werken, immers, als je graag aan de teugels trekt, ga je dat meteen merken en weet je dat je dingen anders moet aanpakken. Er wordt vaak van vóór naar áchter gereden, in plaats van, van áchter naar vóren, met veel druk op de teugels en dus in de paardenmond. Wellicht is de tong uit de mond, zonder bit rijdend ook opgelost?

    Beantwoorden
  3. Nicole Zijlstra
    Nicole Zijlstra zegt:

    Ik heb er nooit bij stil gestaan dat een paard problemen kan over houden van een tandarts behandeling. Ik laat de paarden altijd verdoven, dan gaat het gewoon sneller en makkelijker en kan de tandarts zijn werk beter doen. Hoe kan ik weten of er een beschadiging aan de discus van het TMJ is? Dit is heel interessant allemaal en ben blij weer nieuwe dingen te leren via deze blog van Natascha.

    Beantwoorden
    • Natascha van Eijk
      Natascha van Eijk zegt:

      Het komt niet vaak voor maar als je een onkundige tandarts hebt die hier niet over nadenkt kan t voorkomen als de klem te ver openstaat en het paard hier te lang in staat. Met en zonder verdoving. Je kunt de gevoeligheid van de TMJ testen door hier zachtjes op te drukken en te kijken of je hier reactie op krijgt. Een paard zou hier niet op moeten reageren. Voel ook beide kanten af naar verdikkingen en of warme plekken.

      Beantwoorden
  4. Laura Ginsel
    Laura Ginsel zegt:

    Het blijft een lastig probleem, bij een paard is iets al heel snel een gewoonte, en gewoontes zijn erg lastig af te leren. Zelfs als het paard nergens meer pijn heeft, in de mond of ergens in het lijf kan zo’n gewoonte aanwezig blijven. Ik volg je blog met veel interesse, ik kom dit soort problemen in de ring regelmatig tegen…..

    Beantwoorden
    • Natascha van Eijk
      Natascha van Eijk zegt:

      Eens, al is het vaak ook zo dat t blijft omdat de zwakke plek in t lichaam nu eenmaal niet altijd sterker of beter kan worden gemaakt. En wordt het paard sterker dan gaan we meestal ook weer een stapje verder waardoor het een voortdurend ‘leer’proces blijft. Als jury is het belangrijk te herkennen of er sprake is van ontspanning in het paardenlichaam of spanning en mogelijk pijn bij t aanschouwen van een tongprobleem.

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *