,

Spierproblemen voorkomen: ken de zwakke schakels van je paard

Blessures: we hebben er als paardeneigenaar altijd wel een keer mee te maken. Van open wonden, botbreuken, botvliesbeschadigingen, wervelblokkades tot en met verrekkingen en spierscheuringen. Lastig te ontdekken en te voorkomen blessures, zijn de bekende (en gevreesde) peesproblemen, maar ook spierproblemen.

Over spierproblemen ontvingen we een vraag via de e-mail. De desbetreffende eigenaresse had haar paard in training gezet bij een professionele ruiter en daar had haar paard een spierscheur in de nek opgelopen. Ze vroeg zich af hoe zoiets kan ontstaan en hoe je daar het beste mee om kunt gaan. De eigenaresse dacht zelf dat dit kwam door een plotselinge verandering van training en oefeningen.

isabell_trainingSpieren trainen en hersteltijd
Een verandering van training kan een oorzaak zijn van een spierscheur, maar over het algemeen wordt het afwisselen van trainingsmethode en verandering van oefeningen juist gebruikt om het lichaam uit te dagen spieren op te bouwen. Spieren hebben namelijk de gewoonte te gaan wennen aan een bepaalde belasting. Als deze elke keer dezelfde belasting betreft zal een spier niet sterker worden.

Je kent het vast wel dat je hard hebt gesport en pas een dag of twee dagen later spierpijn krijgt. Deze latere spierpijn wordt veroorzaakt door hele kleine spiervezelscheurtjes. Deze spiervezelscheurtjes zorgen ervoor dat je spieren minder belast kunnen worden maar zorgen er ook voor dat je lichaam gaat werken om deze scheurtjes te herstellen en juist extra spiervezels aan te maken. Deze extra aanmaak van spiervezels noemen we supercompensatie. Het lichaam bereidt zich zo voor op een volgende zware belasting.

Van belang bij verandering van training en zware trainingen is vooral de mate van rust dat het lichaam nodig heeft om te herstellen. Krijgt de spier geen tijd om te herstellen en wordt er meteen weer een zware training gedaan, geeft dat de spieren een weefselafbrekend (katabool) effect in plaats van een opbouwend (anabool) effect. Op zo’n moment is de kans op spierblessures zoals verkorting van de spieren, waardoor deze niet meer goed kunnen functioneren, het grootste. Ook een spierscheur kan in deze fase ontstaan. Een spier kan gedeeltelijk scheuren maar ook zelfs helemaal afscheuren. De belasting was in zo’n geval dan groter dan de belastbaarheid van het paard op dat moment.

Zwakke punten
Die belastbaarheid van het paard wordt bepaald door de fysieke gesteldheid van je paard en zijn mogelijke zwakke plekken. Een ketting is namelijk altijd zo sterk als de zwakste schakel en elk levend wezen heeft een zwakke plek. Helaas is de zwakste schakel ook daar waar het paard het eerste geblesseerd raakt. De training dient dan ook altijd aangepast te worden aan deze zwakste schakel om de ketting zo sterk mogelijk te maken en houden.

piaffe
Foto: Tanja Arzberger

Het is van belang dat je als ruiter weet wat de zwakke plekken van je paard zijn en hoe je deze kunt trainen. Daarnaast is het ook van belang dat je inzicht hebt in  wat een goede training voor je paard is. Je moet je paard zwaar genoeg trainen om de spieren aan te spreken, maar daarnaast weer voldoende rust geven zodat de spieren kunnen herstellen. Bovendien moet je ook het belang van een goede warming up en cooling down niet onderschatten in de opbouw van spieren.

Als ruiter is dit een van de lastigste dingen om in te schatten. Je paard kan namelijk niet duidelijk aangeven hoe erg zijn mate van spierpijn is na bijvoorbeeld de training van de dag ervoor. En soms geeft het paard wel signalen, maar worden deze opgevat als ‘hij is vervelend’ of ‘hij probeert onder het werk uit te komen.’ Daarbij komt dat er, net zoals bij mensen, van nature lenige paarden zijn. Maar er zijn ook net als bij mensen spierpijngevoelige paarden.

bicepsSpierscheur ontdekken en behandelen
Het voorkomen van spierproblemen is al niet eenvoudig omdat je in de training met zo veel factoren rekening moet houden. Daarbij komt dat het ontdekken van bijvoorbeeld een spierscheur ook niet altijd voor de hand ligt. Gelukkig komt een spierscheur niet met grote regelmatig voor, maar wat je vaak vlak na een inscheuring ziet is een zwelling bestaande uit bloed en vocht. Deze zwelling kun je behandelen met ijs, al heeft dit als nadeel dat er minder bloed richting de spieren gaat en juist goede doorbloeding belangrijk is bij de genezing. Het beste is voor behandeling een dierenarts in te schakelen.

In feite kan een spierscheur overal in het lichaam ontstaan, maar wat het ontdekken van een spierscheur complexer kan maken, is wanneer de desbetreffende spier samenwerkt met andere spieren om een beweging voor elkaar te krijgen. Je ziet dan vaak dat de andere spieren gaan compenseren.

Het belangrijkste wat een paard nodig voor het herstel van een spierscheur is rust. Gelukkig is de herstelperiode bij een spierscheur over het algemeen niet zo lang als bij een peesblessure en kun je eerder spreken over weken dan maanden.

Voorkomen is beter dan genezen
Beter is het natuurlijk ook altijd om te voorkomen in plaats van te genezen. Spieren en vooral de aanhechtingen die minder doorbloed zijn dan de spierbuik hebben bijvoorbeeld baat bij triggerpointmassage die ervoor zorgt dat de doorbloeding verbeterd wordt. Maar uiteraard moet de training goed zijn anders is hier niet tegenop te masseren.

Het is en blijft een grote en lastige opgave voor een ruiter om een goede trainingsopbouw toe te passen. Dit wordt helemaal moeilijker als je een minder ideaal paard hebt dat veel zwakke plekken heeft en daarmee een minder grote fysieke belastbaarheid. Maar door de zwakke punten van je paard te trainen kun je er wel voor zorgen dat je paard sterker wordt en meer en zwaarder werk aan kan. Je moet dan alleen wel weten wát de zwakke punten van jouw paard zijn!

Blijf altijd goed naar je paard kijken en de signalen die hij afgeeft. Als je goed oplet zal je merken dat je paard je meer vertelt dan je in eerste instantie zou verwachten.

Heb jij wel eens gehad dat je paard een spierscheur heeft opgelopen of ken jij iemand die dat had? En wat vind jij moeilijk aan de trainingsopbouw?

Maandag 29 juni 2015 om 19.30 uur hebben we een online workshop over dit thema, gegeven door Natascha van Eijk. Klik hier voor meer informatie en om je aan te melden.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *